AYRINTILI AÇIKLAMA
Yeşil Kart nasıl çalışır?
Türkiye'de düzenlenen trafik sigortası sınırda biter. Yeşil Kart, üye ülkelerde geçerli olan ve gidilen ülkenin kendi zorunlu sigorta kurallarına göre işleyen sistemin belgesidir; aracıyla yurt dışına çıkan herkesin pasaportu kadar yanında olması gereken evraktır. Kapsamı sizin aracınızdaki hasar değil, karşı tarafa verdiğiniz zarardır; kendi aracınız için yurt dışı teminatlı kasko ayrıca gerekir. Hangi ülkelerin kapsamda olduğu kartın üzerinde yazar ve ülke listesi zaman içinde değişir.
Sistemi ayakta tutan şey bürolar zinciri
Yeşil Kart tek bir poliçe değil, ülkeler arası bir karşılıklı tanıma düzeneğidir. Sisteme dahil her ülkede bir büro bulunur ve bu bürolar birbirinin düzenlediği belgeyi kendi ülkelerinde geçerli zorunlu sigorta yerine kabul eder. Türkiye tarafındaki muhatap Türkiye Motorlu Taşıt Bürosudur.
Kaza olduğunda zarar gören, kendi ülkesindeki büroya başvurur; ödeme o ülkenin kuralları ve limitleri üzerinden yapılır, sonra kartı düzenleyen ülkenin bürosuna ve oradan sigorta şirketine yansıtılır. Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu Müdürü Bülent Karan, sınır geçerken yanınızda olması gereken belgenin bu zinciri nasıl işlettiğini anlatıyor.
Kartın üzerindeki ülke kodları neden okunmalı?
Belgenin ön yüzünde sistemin üyesi ülkelerin kodları basılıdır ve poliçenizin geçerli olmadığı ülkelerin kodu üzeri çizilerek iptal edilir. Yani kartın kendisi, kapsamı gösteren belgedir; hangi ülkelerin dahil olduğu ezberlenmez, seyahat öncesinde kart üzerinden kontrol edilir.
Rota planlanırken bakılması gereken yalnızca varış ülkesi değil, transit geçilen ülkelerdir. Kapsam dışı bir ülkeden geçiliyorsa o ülkenin sınırında ayrıca zorunlu sigorta satın alınması gerekir; sınır kapılarında bu amaçla düzenlenen kısa süreli poliçeler bulunur. Sınırda çözülmeye bırakılan bu adım, yoğun geçiş dönemlerinde saatlerce bekleme anlamına gelebilir.
Yurt dışında kaza olursa hangi sıra izlenir?
İlk adım olay yerinde resmî bir kayıt oluşturmaktır: kaza tutanağı ya da polis raporu, karşı tarafın kimlik, plaka ve sigorta belgesi bilgileriyle birlikte alınır. Karşı taraf yabancı bir araçsa onun da Yeşil Kart ya da eşdeğer bir belgesi bulunmalıdır; belge numarası ve düzenleyen şirket not edilmelidir.
İkinci adım bildirimdir. Kaza ülkesindeki büroya ya da onun görevlendirdiği temsilciye başvurulur; kendi sigortacınıza da haber verilir. Aracın çekilmesi, geçici tamiri ve gerekiyorsa ülkeye geri getirilmesi ayrı bir başlıktır ve çoğu zaman asistans teminatının konusudur. Bu kalem Yeşil Kart'ın içinde yer almaz; kasko poliçesine bağlı olarak alınır.
Kendi aracınızın hasarı için ayrı bir teminat gerekir
Yeşil Kart karşı tarafın zararını karşıladığı için, yurt dışında kendi aracınızda oluşan hasarı kapsamaz. Bunun için kasko poliçesinin coğrafi teminat sınırının yurt dışını içermesi gerekir; poliçedeki kloz Türkiye ile sınırlıysa sınırın ötesinde oluşan hasarda teminat yoktur.
Yurt dışı teminatı eklenirken bakılacak satırlar da farklıdır: onarımın yurt dışında mı yoksa dönüşte Türkiye'de mi yapılacağı, çekme ve kurtarma masraflarının tavanı, ikame araç süresinin yurt dışında da işleyip işlemediği. Bu kalemler, standart bir kasko teklifinde çoğunlukla kapalı gelir ve talep edilmedikçe eklenmez.
Sık sorulan sorular
Yeşil Kart araca mı yoksa sürücüye mi bağlıdır?
Belge araca düzenlenir ve plaka üzerinden geçerlidir; sürücünün kim olduğu kapsamı değiştirmez. Bu yüzden aynı araçla farklı kişiler seyahat edebilir, ancak başka bir araca geçildiğinde kart o araç için geçerli olmaz. Araç değiştiğinde yeni araç için ayrı bir belge düzenlenmesi gerekir.
Süresi yurt dışındayken biterse ne olur?
Belge sona erdiği anda teminat da biter ve bulunduğunuz ülkede sigortasız araç kullanmış duruma düşersiniz; bunun yaptırımı o ülkenin kurallarına göre uygulanır. Bu yüzden kartın süresi seyahat planındaki dönüş tarihini değil, gecikme ihtimalini de kapsayacak şekilde seçilmelidir. Süre uzatımı yurt dışındayken kolay çözülen bir işlem değildir.
Seyahat sağlık sigortasının yerine geçer mi?
Geçmez, ikisi tamamen farklı riskleri karşılar. Yeşil Kart aracınızla üçüncü kişilere verdiğiniz maddi ve bedeni zararı karşılayan bir sorumluluk belgesidir; kendi sağlık giderlerinizi kapsamaz. Yurt dışında hastalanma ya da kaza sonrası tedavi masrafları için ayrıca seyahat sağlık teminatı gerekir ve bu, birçok ülkede vize başvurusunun da şartıdır.
