AYRINTILI AÇIKLAMA
Levha nasıl çalışır?
Acente, broker ve eksper olarak faaliyet göstermenin ön şartı Levhaya kayıtlı olmaktır. Kayıt bir formalite değil, mesleğe giriş kapısıdır: belirli bir öğrenim düzeyi, mesleki deneyim, sınav ve mali yeterlilik şartları aranır. Levha kaydı silinen kişi faaliyetini sürdüremez. Sigortalı açısından pratik değeri şudur: bir aracının Levhaya kayıtlı olup olmadığı sorgulanabilir ve kayıtsız kişiden poliçe almak, hasar anında muhatapsız kalmak anlamına gelebilir.
Levha kaydı neyi güvence altına alıyor?
Kaydın işlevi bir liste tutmak değil, mesleğe girişi şarta bağlamaktır. Levhaya kayıtlı olmak, kişinin belirli bir öğrenim düzeyini, mesleki deneyimi, sınav sürecini ve mali yeterlilik şartlarını karşıladığı anlamına gelir. Sigortalı açısından bu, karşısındaki kişinin en azından tanımlı bir eşiği geçtiğinin güvencesidir.
İkinci işlev denetimin adresini kurmaktır. Kayıtlı bir aracının faaliyeti izlenebilir, şikâyet edilebilir ve gerektiğinde kaydı silinerek faaliyeti durdurulabilir. Kayıtsız bir kişiden poliçe alındığında bu zincirin hiçbir halkası çalışmaz; muhatapsızlık yalnızca hasar anında değil, şikâyet aşamasında da ortaya çıkar.
Hangi meslekler Levhaya kayıtlı?
Sicil, sigortacılıkta müşteriyle ya da hasarla doğrudan temas eden aracı mesleklerini kapsar ve her biri için ayrı şartlar öngörür.
- Acente: sigorta şirketi adına aracılık eder; kaydı için teknik personel ve mali yeterlilik şartları da aranır.
- Broker: sigortalı adına hareket eder; şartları acentelikten farklı ve daha ağırdır.
- Eksper: hasar tespiti yapar; yetkilendirme branş bazındadır, bir branştaki yetki diğerini kapsamaz.
Kayıt sorgusu neden pratik bir alışkanlık?
Sigortalıların yetkisiz aracılıkla karşılaştığı tipik senaryo şudur: poliçe ucuza sunulur, ödeme aracının kendi hesabına yapılır ve düzenlenen belge sigorta şirketinin sisteminde görünmez. Hasar anında ortaya çıkan sonuç, ortada geçerli bir poliçe bulunmamasıdır.
Bu senaryoyu baştan eleyen iki kontrol vardır ve ikisi de birkaç dakika sürer. Birincisi, aracının Levha kaydını sorgulamak. İkincisi, ödemenin sigorta şirketinin hesabına yapıldığını ve poliçenin şirketin kendi sisteminden üretildiğini teyit etmek. Fiyatın piyasadan belirgin biçimde düşük olması, bu iki kontrolü daha da gerekli kılar.
Sık sorulan sorular
Levha kaydı sorgulanabilir mi?
Evet, yetkili aracıların kaydı sorgulanabilir niteliktedir ve bu, poliçe almadan önce yapılabilecek en hızlı kontroldür. Sorgu sonucunun yanında, poliçe belgesinde düzenleyen sigorta şirketinin ve aracının bilgilerinin yer alıp almadığı da kontrol edilmelidir.
Kaydı silinmiş bir aracıdan aldığım poliçe geçersiz mi olur?
Poliçenin geçerliliği, sigorta şirketinin sözleşmeyi kurmuş olmasına bağlıdır; şirketin sisteminde düzenlenmiş ve primi şirkete ulaşmış bir poliçe kural olarak geçerlidir. Sorun, aracının yetkisiz olduğu ve işlemin şirkete hiç ulaşmadığı hâllerde çıkar. Bu yüzden kontrol edilmesi gereken şey aracının kaydı kadar, poliçenin şirket sisteminde görünüp görünmediğidir.
Levha kaydı olan herkes her ürünü satabilir mi?
Hayır. Yetki, mesleğin türüne ve varsa branşına bağlıdır; ayrıca acenteler yalnızca acentelik sözleşmesi bulunan şirketlerin ürünlerini sunabilir. Eksperlerde yetki branş bazındadır ve bir branştaki yetki diğerinde rapor yazma hakkı vermez.